(1) मरीचि के पुत्र कश्यप प्रजापति थे। ब्रह्मदेव की दाहिनी हाथ की बोटे की नली से दक्ष नाम का पुरुष और बाएँ हाथ की बोटे की नली से धरनी नाम की स्त्री जन्मीं। उन दोनों से एक हज़ार-हज़ार महा ऋषि जन्मे। (2) ब्रह्मा के मानस पुत्रों में दूसरे स्थान पर रहने वाले अंगिरस्‍ु को उद्दध्य, बृहस्पति और संवर्त जैसे पुत्र हुए। बृहस्पति देवताओं के आचार्य बने। (3) मैत्रि (अत्रि) नामक मानस पुत्र से अनेक महा मुनि जन्मे। (4) पुलस्त्य नामक ब्रह्मा के मानस पुत्र से राक्षसों का जन्म हुआ। (5) पुलह नामक मानस पुत्र से किन्नर और किमपुरुष वर्ग उत्पन्न हुए। (6) क्रतू नामक मानस पुत्र से पक्षियों की जाति उत्पन्न हुई।

   
    

Mahabharata - कर्णपर्व


॥ श्रीः ॥
8.90. अध्यायः 090
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Topics
अर्जुनेन कर्णसूनोर्वृषसेनस्य वधः॥ 1 ॥


Mahabharata - Karna Parva - Chapter Text

सञ्जय उवाच। 8-90-0x(5052)(59447)
ततः किरीटि परवीरघाती
हताश्वमालोक्य नरप्रवीरः।
माद्रीसुतं नकुलं लोकमध्ये
समीक्ष्य कृष्णं भृशविक्षतं च।
समभ्यधावद्वृषसेनमाहवे
स सूतजस्य प्रमुखे स्थितस्तदा॥ 8-90-1(59448)
तमापतन्तं नरवीरमुग्रं
महाहवे बाणसहस्रधारिणम्।
अभ्यापतत्कर्णसुतो महारथं
यथा महेन्द्रं नमुचिः पुरा तथा॥ 8-90-2(59449)
तौ तत्र शूरौ रथकुञ्जरौ रणे
परस्परस्याभिमुखौ महारथौ।
ससर्जतुः शरसङ्घाननेका--
न्सम्भ्रान्तरूपौ सुभृशं तदानीम्॥ 8-90-3(59450)
ततो द्रुतं चैकशरेण पार्थं
शितेन विद्ध्वा युधि कर्णपुत्रः।
ननाद नादं सुमहानुभावो
विद्ध्वेव शक्रं नमुचिः स वीरः॥ 8-90-4(59451)
पुनः स पार्थं वृषसेन उग्रै--
र्बाणैरविद्ध्यद्भुजमूले तु सव्ये।
तथैव कृष्णं नवभिः समार्दय--
त्पुनश्च पार्थं दशभिर्जघान॥ 8-90-5(59452)
पूर्वं यथा वृषसेनप्रयुक्तै--
रभ्याहतः श्वेतहयः शरैस्तैः।
संरम्भमीषद्गमितो वधाय
कर्णात्मजस्याथ मनः प्रदध्रे॥ 8-90-6(59453)
ततः किरीटि रणमूर्ध्नि कोपात्
कृत्वा त्रिशाखां भ्रुकुटिं ललाटे।
मुमोच तूर्णं विशिखान्महात्मा
वधे धृतः कर्णसुतस्य सङ्ख्ये।
आरक्तनेत्रोऽन्तकशत्रुहन्ता
उवाच कर्णं भृशमुत्स्मयंस्तदा॥ 8-90-7(59454)
दुर्योधनं द्रौणिमुखांश्च सर्वा--
नहं रणे वृषसेनं तमुग्रम्।
सम्पश्यतः कर्ण तवाद्य सङ्ख्ये
नयामि लोकं निशितैः पृषत्कैः॥ 8-90-8(59455)
ऊनं च तावद्धि जना वदन्ति
सर्वैर्भवद्भिर्मम सूनुर्हतोऽसौ।
एको रथो मद्विहीनस्तरस्वी
अहं हनिष्ये भवतां समक्षम्॥ 8-90-9(59456)
संरक्ष्यतां रथसंस्थाः सुतोऽय--
महं हनिष्ये भवतां समक्षम्॥
पश्चाद्वधिष्ये त्वामपि सम्प्रमूढ--
महं हनिष्येऽर्जुन आजिमध्ये॥ 8-90-10(59457)
तमद्य मूलं कलहस्य सङ्ख्ये
दुर्योधनापाश्रय जातदर्पम्।
त्वामद्य हन्ताऽस्मि रणे प्रसह्य
अस्यैव हन्ता युधि भीमसेनः।
दुर्योधनस्याधमपूरुषस्य
यस्यानयादेष महान्क्षयोऽभवत्॥ 8-90-11(59458)
स एवमुक्त्वा विनिमृज्य चापं
लक्ष्यं हि कृत्वा वृषसेनमाजौ।
ससर्ज बाणान्विशिखान्महात्मा
वधाय राजन्कर्णसुतस्य सङ्ख्ये॥ 8-90-12(59459)
विव्याध चैनं दशभिः पृषत्कै--
र्मर्मस्वशङ्कं प्रहसन्किरीटी।
चिच्छेद चास्येष्वसनं भुजौ च
क्षुरैश्चतुर्भिर्निशितैः शिरश्च॥ 8-90-13(59460)
स पार्थबाणाभिहतः पपात
रथाद्विबाहुर्विशिरा धरायाम्।
सुपुष्पितो वज्रहतोऽतिमात्रो
भग्नो यथा साल इवावकृत्तः॥ 8-90-14(59461)
तं पार्थबाणाभिहतं पतन्तं
सम्प्रेक्ष्य कर्णः सुतमाशुकारी।
रथं रथेनाशु जगाम रोषा--
त्किरीटिनः पुत्रवधाभितप्तः॥ 8-90-1x1 सञ्जय उवाच। 8-90-1a1 तमायान्तमभिप्रेक्ष्य वेलोद्वृत्तमिवार्णवम्। 8-90-1b1 गर्जन्तं सुमहाकायं दुर्निवारं सुरैरपि। 8-90-1c1 अर्जुनं प्राह दाशार्हः प्रहस्य पुरुषर्षभः॥ 8-90-2a2 अर्य सरथ आयासि श्वेताश्वः शल्यसारथिः। 8-90-2b2 येन ते सह योद्धव्यं स्थिरो भव धनञ्जय॥ 8-90-3a3 पश्य चैनं समायुक्तं रथं कर्णस्य पाण्डव। 8-90-3b3 श्वेतवाजिसमायुक्तं युक्तं राधासुतेन च॥ 8-90-4a4 नानापताकाकलिलं किङ्किणीजालमालिनम्। 8-90-4b4 उह्यमानमिवाकाशो विमानं पाण्डुरैर्हयैः॥ 8-90-5a5 ध्वजं च पश्य कर्णस्य नागकक्षं महात्मनः। 8-90-5b5 आखण्डलधनुःप्रख्यमुल्लिखन्तमिवाम्बरम्॥ 8-90-6a6 पश्य कर्णं समायान्तं धार्तराष्ट्रप्रियैषिणम्। 8-90-6b6 शरधारा विमुञ्चन्तं धारासारमिवाम्बुदम्॥ 8-90-7a7 एष मद्रेश्वरो राजा रथाग्रे पर्यवस्थितः। 8-90-7b7 नियच्छति हयानस्य राधेयस्यामितौजसः॥ 8-90-8a8 शृणु दुन्दुभिनिर्घोषं शङ्खशब्दं च दारुणम्। 8-90-8b8 सिंहनादांश्च विविधाञ्शृणु पाण़्डव सर्वतः॥ 8-90-9a9 अन्तर्धाय महाशब्दान्कर्णेनामिततेजसा। 8-90-9b9 दोधूयमानस्य भृशं धनुषः शृणु निःस्वनम्॥ 8-90-10a10 एते दीर्यन्ति सगणाः पाञ्चालानां महारथाः। 8-90-10b10 दृष्ट्वा केसरिणं क्रुद्धं मृगा इव महावने॥ 8-90-11a11 सर्वयत्नेन कौन्तेय हन्तुमर्हसि सूतजम्। 8-90-11b11 न हि कर्णशरानन्यः सोढुमुत्सहते नरः॥ 8-90-12a12 सदेवासुरगन्धर्वांस्त्रीँल्लोकान्सचराचरान्। 8-90-12b12 त्वं हि जेतुं रणे शक्तस्तथैव विदितं मम॥ 8-90-13a13 भीममुग्रं महात्मानं त्र्यक्षं शर्वं कपर्दिनम्। 8-90-13b13 न शक्ता द्रष्टुमीशानं किं पुनर्योधितुं प्रभुम्॥ 8-90-14a14 त्वया साक्षान्महादेवः सर्वभूतशिवः शिवः। 8-90-14b14 युद्धेनाराधितः स्थाणुर्देवाश्च वरदास्तव॥ 8-90-15a15 तस्य पार्थ प्रसादेन देवदेवस्य शूलिनः। 8-90-15b15 जहि कर्णं महाबाहो नमुचिं वृत्रहा यथा॥ 8-90-16a16 श्रेयस्तेऽस्तु सदा पार्थ युद्धे जयमवाप्नुहि॥ 8-90-16b17x अर्जुन उवाच। 8-90-17a17 ध्रुव एव जयः कृष्ण मम नास्त्यत्र संशयः। 8-90-17b17 सर्वलोकगुरुर्यस्त्वं तुष्टोऽसि मधुसूदन॥ 8-90-18a18 चोदयाश्वान्हृषीकेश रथं मम महारथ। 8-90-18b18 नाहत्वा समरे कर्णं निवर्तिष्यति फल्गुनः॥ 8-90-19a19 अद्य कर्णं हतं पश्य मच्छरैः शकलीकृतम्। 8-90-19b19 मां वा द्रक्ष्यसि गोविन्द कर्णेन निहतं शरैः॥ 8-90-20a20 उपस्थितमिदं घोरं युद्धं त्रैलोक्यमोहनम्। 8-90-20b20 यज्जनाः कथयिष्यन्ति यावद्भूमिर्धरिष्यति॥ 8-90-21a21 एवं ब्रुवंस्तदा पार्थः कृष्णमक्लिष्टकारिणम्। 8-90-21b21 प्रत्युद्ययौ रथेनाशु गजं प्रतिगजो यथा॥ 8-90-22a22 पुनरप्याह तेजस्वी पार्थः कृष्णमरिन्दम। 8-90-22b22 चोदयाश्वान्हृषीकेश कालोऽयमतिवर्तते॥ 8-90-23a23 एवमुक्तस्तदा तेन पाण़्डवेन महात्मना। 8-90-23b23 जयेन सम्पूज्य स पाण्डवं तदा 8-90-23c23 प्रचोदयामास हयान्मनोजवान्॥ 8-90-24a24 स पाण्डुपुत्रस्य रथो मनोजवः 8-90-24b24 क्षणेन कर्णस्य रथाग्रगोऽभवत्॥ ॥ 8-90-15(59462)

इति श्रीमन्महाभारते कर्णपर्वणि सप्तदशदिवसयुद्धे नवतितमोऽध्यायः*॥ 90 ॥

Mahabharata - Karna Parva - Chapter Footnotes
8-90-9 ऊनमिति। अभिमन्युं साधनैरिति शेषः। साधनैरूनं वदन्तीत्यन्वयः॥ 8-90-90 नवतितमोऽध्यायः॥ 8-90-* एतदनन्तरं झ.पुस्तके एकोऽध्यायोऽधिको दृश्यते।


Mahabharat- Hindi (Devanagari) 100000 shlokas

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.